Światło - podstawowe pojęcia

Ostatnia aktualizacja: 20 lipca 2017

Technika świetlna jest dziedziną nauki i techniki zajmująca się zagadnieniami wytwarzania światła, formowania rozsyłu światła w przestrzeni, mierzenia światła oraz barwy.

Strumień świetlny (lumeny)

Jednostka: lumen [lm]

Oznaczenie: Φ

Jest to wielkość fizyczna określająca całkowitą moc światła emitowanego z danego źródła światła mogącego wywołać określone wrażenie wzrokowe. Strumień świetlny oznacza się jest literą Φ. Jego jednostką miary jest lumen.

Wielkość tę określa się na podstawie stopnia oddziaływania światła na oko obserwatora. Strumień świetlny charakteryzuje czułość ludzkiego oka. Skala strumienia świetlnego dla danej długości fali świetlnej jest proporcjonalna do energii niesionej przez światło.

 Strumień świetlny

Światłość

Jednostka: kandela [cd]

Oznaczenie: I

Mówiąc krótko, źródło światła emituje strumień świetlny O w różnych kierunkach i z różną mocą. Światłość jest to stosunek strumienia świetlnego dΦ wysyłanego przez źródło światła w elementarnym kącie przestrzennym dΩ obejmującym dany kierunek światła do wartości tego kąta.

 Światłość

Natężenie oświetlenia (Luksy)

Jednostka: Lux [lx]

Oznaczenie: E

Natężenie oświetlenia E oblicza się na podstawie stosunku strumienia świetlnego padającego na daną powierzchnię do jej powierzchni. Natężenie oświetlenia wynosi 1lx, jeżeli strumień świetlny o wartości 1 Im oświetla równomiernie powierzchnię 1m2.

Przykładowe wartości:

  • schody, szlaki komunikacyjne w mieszkaniu 50 - 130 lx
  • salon 100 - 200 lx
  • oświetlenie ogólne w pokoju 100 - 250 lx
  • hol wejściowy 100 - 220 lx
  • kuchnia 200 - 320 lx
  • łazienka czy toaleta 100 - 350 lx
  • stołówka 200 - 350 lx
  • hala sportowa ogólna 350 - 750 lx
  • pokój biurowy główne oświetlenie 180 - 350 lx
  • miejsce do czytania 320 - 500 lx
  • stanowisko komputerowe 500 - 750 lx

Minimalne natężenie oświetlenia zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004 powinno wynosić:

1. w pomieszczeniach edukacyjnych:

  • sala lekcyjna i pokoje nauczycielskie: 300 lx; zaleca się oświetlenie sterowane;
  • sala lekcyjna dla klas wieczorowych i nauki dorosłych: 500 lx; zaleca się oświetlenie sterowane;
  • sale wykładowe: 500 lx; zaleca się oświetlenie sterowane;
  • tablice: 500 lx; ochrona przed lustrzanymi odbiciami światła;
  • laboratoria językowe: 300 lx;
  • pokoje zajęć muzycznych: 300 lx;
  • pokoje do prac ręcznych: 500 lx;
  • pracownie zajęć praktycznych i laboratoria: 500 lx;
  • pracownie artystyczne: 500 lx;
  • pracownia rysunku technicznego: 750 lx;

2. komunikacja:

  • strefy komunikacji, korytarze: 100 lx;
  • schody: 150 lx;
  • hole wejściowe: 200 lx;

3. w pomieszczeniach użytkowych:

  • kuchnia: 500 lx;
  • stołówka: 200 lx;
  • pomieszczenia z urządzeniami technicznymi, rozdzielnie (kotłownia): 200 lx.
 Natężenie światła

Luminacja 

Jednostka: kandela na metr kwadratowy [cd/m2]

Oznaczenie: L

Luminancja źródła światła lub powierzchni oświetlanej związana jest z reakcją oka na bodziec świetlny, a następnie z przekazaniem do mózgu wrażenia jaskrawości.

 Luminacja

Skuteczność świetlna

Jednostka: lumen na wat [Im/W]

Oznaczenie: η

Skuteczność świetlna określa, z jaką efektywnością energia elektryczna przekształcana jest w światło.

 

Temperatura barwowa

Jednostka: kelwin [K]

Temperatura barwowa światła jest definiowana przez porównanie z tak zwanym „ciałem czarnym" i ilustrowana na krzywej Plancka. Temperatura barowa światła jest to temperatura ciała czarnego, które wytwarza światło o takiej samej barwie jak źródło rozpatrywane. Jeżeli podnosi się temperatura ciała czarnego, to wzrasta w spektrum udział promieniowania niebieskiego, a zmniejsza się promieniowanie czerwone. Światło żarówki o białej, ciepłej barwie ma na przykład temperaturę barwową równą 2 700 K, a świetlówka wytwarzająca światło porównywalne do światła dziennego ma temperaturę barwową 6 000 K.

 Wykres chromatyczności w układzie XYZ

Barwa światła

Barwę światła najlepiej opisuje temperatura barwowa. Można przy tym wyróżnić trzy główne grupy:

  • ciepłobiała < 3 300 K,
  • chłodnobiała 3 300 - 5 000 K,
  • dzienna > 5 000 K

Pomimo jednakowej barwy światła, źródła światła mogą, ze względu na spektralny rozkład swojego promieniowania, mieć różne właściwości oddawania barw.

 Barwa światła

Oddawanie barw

W zależności od miejsca i celu obserwacji sztuczne światło może zapewnić jak najbardziej prawidłowe postrzeganie barw jak przy naturalnym świetle dziennym.

Miarą tej prawidłowości jest wierność oddawania barw danego źródła światła, która jest określana przez ogólny wskaźnik oddawania barw Ra. Wskaźnik oddawania barw określa wielkość zgodności barwy danego przedmiotu z barwą obserwowaną przy wzorcowym źródle światła. Aby określić wartość Ra, należy wzorcowym źródłem światła oraz badanym źródłem światła oświetlić 8 barw kontrolnych ustalonych według normy DIN 6169. Im mniejsza jest różnica w odbiorze barw, tym lepszą zdolność oddawania barw posiada badane źródło światła. Źródło światła o Ra = 100 oddaje barwy tak jak źródło wzorcowe. Im mniejsza jest wartość Ra, tym gorsze są własności oddawania barw.

 

Sprawność opraw oświetleniowych

Sprawność opraw oświetleniowych jest jednym z najważniejszych kryteriów pozwalających sklasyfikować oprawę oświetleniową pod kątem ekonomiczności wykorzystania energii. Określa się ją na podstawie stosunku strumienia świetlnego wytwarzanego przez oprawę oświetleniową do strumienia świetlnego wytworzonego przez źródło światła umieszczone wewnątrz oprawy oświetleniowej. 

Średnia trwałość

Średnia trwałość źródła światła pracującego w znormalizowanych warunkach jest czasem, po którym wygaszeniu ulegnie 50% zainstalowanych źródeł światła. (50% awarii = średnia trwałość). 

Trwałość użytkowa

Trwałość użytkowa jest praktycznym określeniem trwałości ekonomicznej. Rozumie się przez nią czas pracy, po jakim strumień świetlny źródła światła nie jest mniejszy od 80% wartości początkowej (100 h).

Polecamy

 Philips-Massive Ecomoods Kinkiet z czujnikiem ruchu
Rated 5.0/5 based on 1 customer reviews
197,88
Projektor na szynę Kanlux TRAKO LED
Polecamy
Rated 4.5/5 based on 2 customer reviews
od 98,54
zasilanie 220-240V,częstotliwość znamionowa 50/60Hz,nie stosować ze ściemniaczem,zgodność z normami europejskimi,do zastosowania wewnątrz,zakres regulacji horyzontalnej 330 stopni,zakres regulacji wertykalnej 180 stopni,pierwsza klasa ochronności
Oprawa pyłoszczelna LUG ATLANTYK 3 T5
Rated 5.0/5 based on 2 customer reviews
od 148,75
230V,I,IP65,elektroniczny,TAK,źródło światła T5 G5,TAK
 Elektriko Lampa uliczna solarna LED Astar 1080X z czujnikiem ruchu, 3 tryby pracy
Rated 4.4/5 based on 17 customer reviews
663,97
Oprawa PXF Torino LED
Polecamy
Rated 5.0/5 based on 2 customer reviews
od 182,74
Powierzchniowy,Blacha stalowa,LED,Brak,230 V,Tak,Biały,Biała
 Elektriko Lampa warsztatowa Warte
Rated 5.0/5 based on 1 customer reviews
30,32
max 60 W,E27,IP20
Zestaw zasilania awaryjnego Intelight Primus LED
Polecamy
Rated 5.0/5 based on 3 customer reviews
od 78,00
230V,max 50°
Oprawa ewakuacyjna LED TM Technologie ONTEC S IP65 M1/M2/M5
Polecamy
Rated 5.0/5 based on 2 customer reviews
od 103,70
II,oświetlenie antypaniczne,230 V AC / 50 - 60 Hz ± 10%,LED,podtynkowy, flagi,IP65,1h / 3h,TAK

Z kompendium wiedzy

Wybór lamp z czujnikiem ruchu

Trudno nie zauważyć, że obecnie mamy w kategorii „oświetlenie” coraz szerszy wybór innowacyjnych lamp i to zarówno pod względem proponowanego designu, jak i zastosowania konkretnych rozwiązań technologicznych. Coraz większą wagę przykłada się także do funkcjonalności oświecenia, które powinno spełniać... czytaj całość »

Zalety i korzyści oświetlenia LED

LEDy, czyli diody emitujące światło, są odmianą oświetlenia o stałym stanie skupienia, które wyróżniają się wyjątkową wydajnością i żywotnością. Podczas gdy żarówki tradycyjne i jarzeniowe składają się z zamkniętych, szklanych zbiorników zawierających żarnik lub gaz, LEDy zbudowane są z małych... czytaj całość »

Oświetlenie słoneczne numeru domu - Okazja! - Zewnętrzne

Oprawa nasufitowa LED LEDINAIRE firmy Philips to popularny model, który charakteryzuje się wysoką jakością i konkurencyjną ceną. Klasyczny wygląd w promocyjnej cenie – sprawdź ofertę wyprzedaży! Ponadto sztuczne światło pozwala podkreślić wszystkie wyjątkowe cechy architektury budynku, sprawiając, że dom będzie pięknie... czytaj całość »

Porównanie lamp LED ze świetlówkami kompaktowymi: LED vs CFL - co wybrać?

Autorzy: Szymon Sawicki, Radosław Gołębiowski Przed popularyzacją świetlówek kompaktowych na rynku, pojawiało się wiele pytań na temat zalet tej technologii. Czasy się zmieniły i obecnie te same pytania padają w temacie oświetlenia LED. Konsumentom zależy na zapoznaniu się z różnicami między żarówkami LED i świetlówkami... czytaj całość »

Rodzaje opraw oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego

Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne - podział ze względu na zastosowanie Oświetlenie awaryjne stosuje się podczas zaniku zasilania opraw oświetlenia ogólnego - podstawowego. Dlatego też oprawy oświetlenia awaryjnego muszą być zasilane z niezależnego źródła zasilania.  Oświetlenie ewakuacyjne powinno zapewnić bezpieczne... czytaj całość »

Różnice pomiędzy jednofazowym i trójfazowym oświetleniem na szynoprzewodach

Różnice pomiędzy 1-fazowym i 3-fazowym oświetleniem na szynoprzewodach. Jeśli szukasz oświetlenia na szynoprzewodach to prawdopodobnie już słyszałeś o 1 lub 3 obwodach lub fazach i co za tym idzie szynach 1-fazowych i 3-fazowych. Na tej stronie wyjaśnimy różnicę pomiędzy tymi dwoma rodzajami. Co to jest faza? W standardowym... czytaj całość »

Porównanie i różnice między technologiami LED: DIP vs. SMD vs. COB vs. MCOB

Autorzy: Szymon Sawicki, Radosław Gołębiowski Wybór technologii LED jest jak dobieranie dla siebie samochodu: istnieją różne modele, zapewniające różnorodną gamę funkcji zależną od Twoich potrzeb. Kiedy zadecydujesz, które z nich są dla Ciebie odpowiednie, możesz wybierać spośród różnych rodzajów... czytaj całość »


Nasze pozostałe marki

Electric24.pl Gitlighting.com Hydrauliko.pl Bakaliowo.pl

e-Gazele Biznesu 37. pozycja w Polsce w rankingu e-Gazele Biznesu 2016.
Wyróżnienie "Złoty Płatnik 2015" od Euler Hermes.
Złoty płatnik 2015 Złoty płatnik 2016

Firma Logisoft prowadzi działalność już 13 lat - od 14 sierpnia 2006 roku. Zaufało nam już 17280 firm. W ofercie posiadamy 35 372 produktów 45 producentów.

Przyjmujemy płatności on-line Przyjmujemy płatności on-line Przyjmujemy płatności on-line Przyjmujemy płatności on-line